مرحله رشد رویشی یکی از مهمترین دورههای زندگی گیاه است. در این مرحله گیاه انرژی خود را صرف تولید ریشه، ساقه و برگهای جدید میکند و هرگونه کمبود عناصر غذایی میتواند رشد آن را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. استفاده از کود رشد مناسب در این دوره نقش مهمی در تامین عناصر مورد نیاز گیاه و تقویت رشد رویشی دارد. کمبود مواد غذایی نه تنها باعث کاهش رشد گیاه میشود، بلکه در ادامه نیز بر گلدهی، میوهدهی و عملکرد نهایی محصول تاثیر منفی خواهد گذاشت. به همین دلیل شناخت علائم کمبود عناصر غذایی، انتخاب کود رشد مناسب و رفع سریع این کمبودها برای کشاورزان و گلخانهداران اهمیت زیادی دارد.
دلیل اهمیت کمبود مواد غذایی در مرحله رشد
در دوره رشد رویشی، گیاه بیشترین نیاز را به عناصر غذایی پرمصرف و ریزمغذیها دارد. اگر در این مرحله مواد غذایی مورد نیاز تامین نشود، گیاه نمیتواند ساختار مناسبی ایجاد کند و در برابر تنشهای محیطی آسیبپذیرتر خواهد شد. کمبود عناصر غذایی معمولا ابتدا در برگها، ساقهها و سرعت رشد گیاه مشاهده میشود و با گذشت زمان شدت پیدا میکند.
علائم کمبود نیتروژن و راه حل آن
نیتروژن مهمترین عنصر برای رشد برگ و ساقه است. کمبود نیتروژن باعث زرد شدن برگهای پیر، کاهش رشد گیاه، کوچک شدن برگها و ضعیف شدن ساقهها میشود. در موارد شدید، کل گیاه ظاهری کمرنگ و ضعیف پیدا میکند.
برای رفع این مشکل میتوان از کودهای حاوی نیتروژن مانند کودهای رشد رویشی، اوره، نیترات آمونیوم یا کود فیدینگ گرو استفاده کرد. این کود با فرمولاسیون متعادل و درصد مناسب نیتروژن، فسفر و پتاسیم، نیاز گیاه در مرحله رشد رویشی را تامین کرده و به افزایش رشد برگ، ساقه و توسعه بهتر ریشه کمک میکند. تامین متعادل نیتروژن باعث بازگشت رنگ سبز برگها و افزایش رشد گیاه خواهد شد.
علائم کمبود فسفر و راه حل آن
فسفر نقش مهمی در توسعه ریشه و انتقال انرژی در گیاه دارد. کمبود این عنصر معمولا باعث کند شدن رشد، کوچک ماندن گیاه و تیره شدن رنگ برگها میشود. در برخی گیاهان نیز برگها به رنگ بنفش یا ارغوانی متمایل میشوند. برای جبران کمبود فسفر میتوان از کودهای فسفاته مانند مونو آمونیوم فسفات یا سایر کودهای دارای درصد بالای فسفر استفاده کرد.
علائم کمبود پتاسیم و راه حل آن
پتاسیم در تنظیم فعالیتهای حیاتی گیاه نقش مهمی دارد. کمبود پتاسیم اغلب با سوختگی حاشیه برگها، زرد شدن لبهها و کاهش مقاومت گیاه در برابر تنشها همراه است. استفاده از سولفات پتاسیم یا سایر کودهای پتاس بالا میتواند این کمبود را برطرف کند و موجب بهبود رشد و سلامت گیاه شود.
علائم کمبود کلسیم و راه حل آن
کلسیم برای تشکیل دیواره سلولی و رشد بافتهای جدید ضروری است. کمبود این عنصر باعث بدشکلی برگهای جوان، توقف رشد نوک ساقهها و ضعیف شدن ریشهها میشود. برای رفع این مشکل میتوان از نیترات کلسیم یا کودهای حاوی کلسیم استفاده کرد. همچنین تنظیم pH خاک به جذب بهتر کلسیم کمک میکند.
علائم کمبود منیزیم و راه حل آن
منیزیم بخش اصلی مولکول کلروفیل است و نقش مستقیمی در فتوسنتز دارد. کمبود منیزیم معمولا به صورت زرد شدن بین رگبرگهای برگهای مسن ظاهر میشود، در حالی که رگبرگها همچنان سبز باقی میمانند. برای درمان این کمبود معمولا از سولفات منیزیم یا کودهای حاوی منیزیم استفاده میشود.
علائم کمبود آهن و راه حل آن
آهن یکی از مهمترین ریزمغذیهای گیاه است. کمبود آهن بیشتر در برگهای جوان مشاهده میشود و باعث زرد شدن بافت برگ در حالی که رگبرگها سبز باقی میمانند، خواهد شد. استفاده از کودهای کلات آهن و تنظیم pH خاک از موثرترین راهکارهای رفع کمبود آهن است.
علائم کمبود روی و راه حل آن
روی در رشد و تقسیم سلولی نقش مهمی دارد. کمبود این عنصر باعث کوچک شدن برگها، کاهش فاصله میان گرهها و کند شدن رشد گیاه میشود. برای رفع کمبود روی میتوان از کودهای حاوی سولفات روی یا کودهای ریزمغذی کامل استفاده کرد.
علائم کمبود منگنز و راه حل آن
کمبود منگنز شباهت زیادی به کمبود آهن دارد اما معمولا در برگهای جوان و میانی مشاهده میشود. زرد شدن بین رگبرگها و کاهش رشد از مهمترین نشانههای آن است. کودهای حاوی منگنز و محلولپاشی عناصر ریزمغذی میتوانند این مشکل را برطرف کنند.
چگونه از کمبود مواد غذایی جلوگیری کنیم؟
بهترین راه جلوگیری از کمبود عناصر غذایی، استفاده از یک برنامه تغذیه متعادل است. آزمایش خاک، بررسی کیفیت آب آبیاری، استفاده از کودهای کامل و کنترل منظم وضعیت گیاهان میتواند از بروز بسیاری از مشکلات تغذیهای جلوگیری کند. همچنین توجه به pH خاک اهمیت زیادی دارد، زیرا در بسیاری از موارد عناصر غذایی در خاک وجود دارند اما به دلیل pH نامناسب قابل جذب نیستند.
اگر هدف شما علاوه بر تامین عناصر غذایی، افزایش فعالیت میکروارگانیسمهای مفید خاک و حفظ سلامت بستر کشت باشد، استفاده از کود بایوبیز بایو گرو نیز میتواند انتخاب مناسبی باشد. این کود ارگانیک با تامین تدریجی عناصر مورد نیاز مرحله رشد، به تقویت رشد رویشی، بهبود ساختار خاک و افزایش جذب مواد غذایی توسط گیاه کمک میکند و برای کشتهای ارگانیک و خاکی گزینهای ایدهآل به شمار میرود.
